نماز شب از ویژگیهای عباد الرحمن

والذین یبیتون لربّهم سجّداً و قیاماً.

كسانی كه شب را برای پروردگارشان در حال سجده و قیام بیتوته می‌كنند.« فرقان ، 64»
در آیه‌ فوق به ویژگی آنها كه عبادت خالصانه پروردگار می‌كنند پرداخته می‌گوید آنها كسانی هستند كه شبانگاه برای پروردگارشان سجده و قیام می‌كنند.

در ظلمت شب كه چشم غافلان در خواب است و جایی برای تظاهر و ریا وجود ندارد خواب خوش را بر خود حرام كرد و به ذكر خدا و قیام و سجود در پیشگاه با عظمت او می‌پردازند.
پاسی از شب را به مناجات با محبوب می‌گذرانند و قلب و جان خود را با یاد و نام او روشن می‌كنند.
گرچه جمله‌ (یبیتون) دلیل بر این است كه آنهاشب را با سجود و قیام به صبح می‌آورند ولی معلوم است كه منظور بخش قابل ملاحظه‌ای از شب است و یا اگر تمام شب باشد در بعضی از مواقع چنین است.
ضمناً تقدیم سجود بر قیام به خاطر اهمیت آن است هر چند در موقع نماز عملاً قیام مقدم بر سجود است.[1]
مراد به این بیتوته در شب در حال سجده و حال ایستاده این است كه شب را به عبادت خدا به آخر می‌رسانند كه یكی از مصادیق عبادتشان همان نماز است كه هم افتادن به خاك جزء آن است و هم به پا ایستادن.

---

[1] . نمونه، ج15، ص150.

 

وصف شب زنده‌داران (دانایان)

امّن هو قانت انآء اللّیل ساجداً و قآئماً یحذر الاخره و یرجوا رحمه‌ ربّه.
آیا چنین كسی با ارزش است یا كسی كه در ساعات شب به عبادت مشغول است و در حال سجده و قیام، از عذاب آخرت می‌ترسد، و به رحمت پروردگارش امیدوار است.« زمر ، 9» این آیه از روش مقایسه كه روش شناخته شده قرآن برای تفهیم مسائل مختلف است استفاده می‌كند.
آن انسان مشرك و فراموش كار و متلون و گمراه و گمراه كننده كجا و این انسان بیدار دل و نورانی و با صفا كه در دل شب كه چشم غافلان در خواب است پیشانی بر درگاه دوست گذارده و با خوف و رجاء او را می‌خواند كجا؟
آنها نه به هنگام نعمت از مجازات و كیفر او خود را در امان می‌دانند و نه به هنگام بلا از رحمتش قطع امید می‌كنند و این دو عامل همواره وجود آنان را در حركتی مداوم توأم با هوشیاری و احتیاط به سوی دوست می‌برد.
قانت از ماده‌ (قنوت) به معنی ملازمت اطاعت توأم با خضوع است.
آناء جمع (انا) (بر وزن صدا و فنا) به معنی ساعت و مقداری از وقت است.
تكیه روی ساعت شب به خاطر آن است كه در آن ساعات حضور قلب بیشتر و آلودگی به ریا از هر زمان كمتر است.
مقدم داشتن (ساجداً) بر (قائما) به خاطر آن است كه سجده مرحله‌ بالاتری از عبادت است و مطلق بودن رحمت و مقید نشدن آن به آخرت دلیل بر وسعت رحمت الهی و شمول آن نسبت به دنیا و آخرت است.
در حدیثی كه در علل الشرایع از امام باقر ـ علیه السّلام ـ و همچنین در كتاب كافی از آن حضرت نقل شده می‌خوانیم: كه آیه‌ فوق «امن هو قانت اناء اللیل» به نماز شب تفسیر شده است.
تعبیر به (قانت اناء اللیل) كه به صورت اسم فاعل آمده با توجه به مطلق بودن كلمه (اللیل) دلیل بر تداوم و استمرار عبودیت و خضوع آنها در پیشگاه خدا است، چرا كه اگر عمل مداوم نباشد تأثیر آن ناچیز است.[1]

[1] . سوره‌ی زمر، آیه‌ی 9 ـ نمونه ج 19، ص 389، 393، 394، 395.

نماز شب و نافله‌ی صبح

و اصبر لحكم ربّك فانّك باعیننا و سبّح بحمد ربّك حین تقوم، و من اللّیل فَسَبِّحهُ و ادبار النّجوم.
در طریق ابلاغ حكم پروردگارت صبر و استقامت كن چرا كه تو در حفاظت كامل ما قرار دادی و هنگامی كه برمی‌خیزی پروردگارت را تسبیح و حمد گوی و (همچنین) به هنگام شب او را تسبیح كن و به هنگام پشت كردن ستارگان و طلوع صبح.
«طور ، 48 و 49»

در این آیه پیامبر را در مقابل این همه كارشكنی‌ها و تهمت‌ها و ناسزاها دعوت به صبر و استقامت می‌كند، می‌فرماید: (در طریق ابلاغ حكم پروردگارت صبر و شكیبایی و استقامت كن.
اگر تو را كاهن و مجنون و شاعر می‌‌خوانند صبر كن و اگر آیات قرآن را افتراهایی می‌پندارند كه به خدا بسته شده است شكیبایی نما و اگر در برابر این همه براهین منطقی باز به لجاج و عناد ادامه می‌دهند استقامت به خرج ده، مبادا دلسرد و یا ضعیف و ناتوان شوی.
و از آنجا كه راز و نیاز با خدا و نیایش و عبادت او و تسبیح و تقدیس ذات پاك او، به انسان آرامش و نیرو می‌بخشد به دنبال دستور صبر می‌فرماید:
و سبح بحمد ربك حین تقوم.
هنگامی كه برمی‌‌خیزی تسبیح و حمد پروردگارت را بجا آور.
هنگامی كه در سحرگاه برای عبادت و نماز شب برمی‌‌خیزی و هنگامی كه از خواب برای ادای نماز واجب برمی‌‌خیزی و هنگامی كه از هر مجلس و محفلی برمی‌خیزی، حمد و تسبیح او كن.
مفسران در این آیه تفسیرهای گوناگونی دارند ولی جمع میان همه‌ اینها نیز ممكن است، چه در سحرگاه برای نماز شب، و چه بعد از خواب برای ادای فریضه، و چه بعد از قیام از هر مجلس باشد.
آری روح و جانت را به تسبیح و حمد خدا نور و صفا ببخش، زبانت را به ذكر او خشبو كن، از یاد او مدد بگیر و برای مبارزه با كار شكنی‌های دشمن آماده شو.
در روایات متعددی آمده است كه پیامبر ـ صلّی الله علیه و آله ـ هنگامی كه از مجلس برمی‌خاست تسبیح و حمد به جا می‌آورد و می‌فرمود:
انّه كفّاره المجلس.
این تسبیح و حمد كفاره‌ مجلس است![1]
و من اللّیل فسبّحه و ادبار النّجوم.
همچنین در شب او را تسبیح كن و به هنگام پشت كردن ستارگان و طلوع صبح.
بسیاری از مفسران جمله‌ (و من اللّیل فسبحه) را به (نماز شب) تفسیر كرده‌اند، (و ادبار النجوم) را به دو ركعت نافله‌ صبح كه در آغاز طلوع فجر و به هنگام پنهان شدن ستارگان در نور صبح انجام می‌شود.
به هر حال عبادت و تسبیح و حمد خدا در دل شب و در آغاز طلوع فجر لطف و صفای دیگری دارد و از تظاهر و ریا دورتر است و آمادگی روحی برای آن بیشتر می‌باشد چرا كه كارهای مشغول كننده‌ زندگی روزانه تعطیل است استراحت شبانه به انسان آرامش بخشیده،‌ قال و غوغا فرو نشسته و در حقیقت همزمان با وقتی است كه پیامبر به معراج رفت و در مقام (قاب قوسین) در آن خلوتگه راز قرار گرفت و با خدای خود به راز و نیاز پرداخت.
و به همین دلیل در آیات مورد بحث روی این دو وقت تكیه شده است.
و در حدیثی از پیغمبر اكرم ـ صلّی الله علیه و آله ـ می‌خوانیم:
ركعتا الفجر خیر من الدّنیا و ما فیها.
دو ركعت نافله‌ صبح برای تو بهتر است از دنیا و آنچه در دنیاست.[2]

---

[1] . تفسیر المیزان، ج 19، ص 24.
[2] . تفسیر نمونه، ج 22، ص 467 الی 469.

فضیلت نماز شب

این آیات بار دیگر اهمیت شب زنده‌داری و نماز شب و تلاوت قرآن را در آن هنگامی كه غافلان در خوابند گوشزد می‌كند و چنانكه قبلاً نیز اشاره كرده‌ایم عبادت در شب، مخصوصاً‌ در سحرگاهان و نزدیك طلوع فجر، اثر فوق‌العاده‌ای در صفای روح و تهذیب نفوس و تربیت معنوی انسان و پاكی قلب و بیداری دل و تقویت ایمان و اراده و تحكیم پایه‌های تقوی در دل و جان انسان دارد كه حتّی با یك مرتبه‌ آزمایش انسان آثار آن را به روشنی در خود احساس می‌كند. و به همین دلیل علاوه بر آیات قرآن در روایات اسلامی نیز تأكید فراوان روی آن شده است.

از جمله در حدیثی از امام صادق ـ علیه السّلام ـ می‌خوانیم:
انّ من روح الله تعالی ثلاثه: التّهجد باللّیل و افطار الصّائم و لقاء الاخوان.
سه چیز از عنایات مخصوص الهی است: عبادت شبانه (نماز شب) و افطار دادن به روزه‌داران و ملاقات برادران مسلمان.
و در حدیث دیگری از همان حضرت می‌خوانیم كه در تفسیر آیه:
ان الحسنات یذهبن السیئات.
كارهای نیك اثر كارهای بد را از بین می‌برد.
و فرمود: صلاه اللیل تذهب بذنوب النهار
نماز شب گناهان روز را از بین می‌برد.

اوقات نماز شب

انّ ربّك یعلم انّك تقوم ادنی من ثلثی اللّیل و نصفه و ثلثه و طائفه من الّذین معك و الله یقدّر اللّیل و النّهار.
پروردگارت می‌داند كه تو و گروهی از كسانی كه با تو هستند نزدیك دو سوم از شب یا نصف یا ثلث آن را بپا می‌خیزید و خداوند شب و روز را اندازه‌‌گیری می‌كند. « مزمل ، 20»

اشاره به همان دستوری است كه در آغاز سوره به پیامبر داده شده تنها چیزی كه در اینجا اضافه دارد این است كه گروهی از مؤمنان نیز در این عبادت شبانه، پیامبر ـ صلّی الله علیه و آله ـ را همراهی می‌كردند.
ولی به گونه‌ای كه از بعضی روایات استفاده می‌شود جمعی از مسلمانان در نگهداشتن حساب (ثلث) و (نصف) و (دو ثلث) گرفتار اشكال و دردسر می‌شدند (چرا كه وسیله‌ سنجش زمان در آن عصر وجود نداشت) و به همین جهت ناچار احتیاط می‌كردند و این امر سبب می‌شد كه گاه تمام شب را بیدار بمانند، و مشغول عبادت باشند تا آنجا كه پاهای آنها به خاطر قیام شبانه ورم كرد.
لذا خداوند این حكم را بر آنها تخفیف داد و فرمود:
علم ان لن تحصوه فتاب علیكم فاقرءوا ما تیسر من القرآن.
او می‌داند كه شما نمی‌توانید مقدار مزبور را دقیقاً اندازه‌گیری كنید به همین جهت شما را بخشید اكنون آن مقداری كه از قرآن برای شما میسر است تلاوت كنید.
این احتمال نیز وجود دارد كه وقتی حكم وجوب برداشته شود گناهی صورت نمی‌پذیرد و در نتیجه همچون آمرزش الهی خواهد بود. در این كه منظور از جمله‌ «فاقرؤوا ما تیسر من القرآن.»
آن چه از قرآن برای شما میسر است بخوانید.
چیست؟ گفتگو بسیار است: جمعی آن را به نماز شب تفسیر كرده‌اند كه در لابلای آن حتماً آیات قرآن خوانده می‌شود و بعضی گفته‌اند منظور همان تلاوت قرآن است هر چند در اثناء نماز نباشد سپس بعضی مقدار آن را به پنجاه آیه و بعضی به یكصد آیه و بعضی دویست آیه تفسیر كرده‌اند ولی هیچ یك از این اعداد دلیل خاصی ندارد، بلكه مفهوم آیه این است كه هر مقداری كه انسان به زحمت نمی‌افتد از قرآن بخواند.
ولی حق این است كه ظاهراً امر در جمله (فاقرءوا...) وجوب است چنانكه در اصول فقه بیان شده مگر اینكه گفته شود این امر به قرینه‌ (اجماع فقهاء بر عدم وجوب) یك امر استحبابی است و نتیجه این می‌شود كه در آغاز اسلام به خاطر وجود شرایطی این تلاوت و عبادت شبانه واجب بوده و بعد هم از نظر مقدار و هم از نظر حكم تخفیف داده شده و به صورت یك حكم استحبابی آن هم به مقدار میسور در آمده است ولی به هر حال وجوب نماز شب بر پیامبر اسلام ـ صلّی الله علیه و آله ـ تا آخر عمر ثابت ماند (به قرینه‌ سایر آیات قرآن و روایات).[1]

---

[1] . سوره‌ی مزمل، نمونه، ج 25، ص 191 الی 194 و 196.

نماز شب بهترین زمان برای عبادت

تتجافی جنوبهم عن المضاجع یدعون ربّهم خوفاً و طمعاً و ممّا رزقناهم ینفقون.

پهلوهایشان از بسترها در دل شب دور می‌شود (به پا می‌خیزند و رو به درگاه خدا می‌آورند) پروردگار خود را با بیم و امید می‌خوانند، و از آنچه به آنها روزی داده‌ایم انفاق می‌كنند.« سجده ، 16»
در این‌ آیه به یكی از صفات مؤمنین اشاره كرده می‌گوید: پهلوهایشان از بسترها در دل شب دور می‌شود به پا می‌خیزند و رو به درگاه خدا می‌آورند و به راز و نیاز با او می‌پردازند». (تتجافی[1] یعنی چه)

---

[1] . «تتجافی» از مادّه «جفا» در اصل به معنی برداشتن و دور ساختن است «جنوب» جمع «جنب» به معنی پهلو است و «مضاجع» جمع «مضجع» به معنی بستر است، و دور شدن پهلو از بستر كنایه از برخاستن از خواب و پرداختن به عبادت پروردگار در دل شب است.

نماز شب نشانه بهشتیان

كانوا قلیلاً من اللّیل ما یهجعون و بالاسحار هم یستغفرون.
آنها (پرهیزكاران) كمی از شبها را می‌خوابیدند و در سحرگاهان استغفار می‌كردند.«ذاریات ، 17 و 18»

پاداش سحر خیزان و نیكوكاران
آیات بعد به توضیح چگونگی نیكوكار بودن آنها پرداخته، سه وصف را از میان اوصاف آنها بیان می‌كند.
نخست این كه: آنها كمی از شبها را می‌خوابیدند» «كانوا قلیلاً من اللیل ما یهجعون».
(یهجعون) از ماده‌ (هجوع) به معنی خواب شبانه است.
بعضی گفته‌اند منظور این است كه آنها اكثر شب را بیدار بودند و كمی از شب را می‌خوابیدند، و به اصطلاح همواره شب زنده‌دار بودند.
ولی از آنجا كه این حكم به صورت یك دستور عمومی برای پرهیزكاران و محسنین بعید به نظر می‌رسد این تفسیر مناسب نیست، بلكه منظور این است كه آنها كمتر اتّفاق می‌افتاد تمام شب را بخوابند، و به تعبیر دیگر (لیل) (شب) به صورت جنس و عموم در نظر گرفته شده.
بنابراین همه شب بخشی را بیدار بودند و به عبادت و نماز شب می‌پرداختند و شبهایی را كه تماماً در خواب باشند و عبادت شبانه از آنها به كلّی فوت شود كم بوده است.
این تفسیر در حدیثی از امام صادق ـ علیه السّلام ـ نیز نقل شده است.[1]
دومین وصف آنها را چنین بیان می‌كند: آنها پیوسته در سحرگاهان استغفار می‌كردند «و بالاسحارهم یستغفرون».
در آخر شب كه چشم غافلان در خواب است، و محیط از هر نظر آرام، قال و غوغای زندگی مادّی فرو نشسته، و عواملی كه فكر انسان را به خود مشغول دارد خاموش است برمی‌خیزند، و به درگاه خدا می‌روند، در پیشگاه معبود به راز و نیاز می‌پردازند، نماز می‌خوانند، و مخصوصاً از گناهان خود استغفار می‌كنند.
بسیاری معتقدند كه منظور از استغفار در اینجا همان نماز شب است، از این جهت كه قنوت نماز وتر مشتمل بر استغفار است.
(اسحار) جمع (سحر) (بر وزن بشر) در اصل به معنی پوشیده و پنهان بودن است، و چون در ساعات آخر شب پوشیدگی خاصّی بر همه چیز حاكم است (سحر) نامیده شده.
واژه‌ (سحر) (بر وزن شعر) نیز به چیزی گفته می‌شود كه چهره‌ حقائق را می‌پوشاند و یا اسرار آن از دیگران پوشیده است.
در روایتی در تفسیر (درّ المنثور) آمده است كه پیغمبر گرامی اسلام ـ صلّی الله علیه و آله ـ فرمود:
ان‌ آخر اللیل فی التهجد احب الی من اوله، لان الله یقول و بالاسحارهم یستغفرون: آخر شب برای تهجد (نماز شب) نزد من محبوبتر است از آغاز آن، زیرا خداوند می‌فرماید: پرهیزكاران در سحرگاهان استغفار می‌كنند.[2]
و در حدیث دیگری از امام صادق ـ علیه السّلام ـ می‌خوانیم: (كانوا یستغفرون الله فی الوتر سبعین مره فی السحر): (نیكوكاران بهشتی در نماز وتر به هنگام سحر هفتاد مرتبه از خدا طلب آمرزش می‌كردند).[3]
ـ و در درّ منثور است كه ابن مردویه از انس روایت كرده كه گفت: رسول خدا ـ صلّی الله علیه و آله ـ فرمود: برای شب زنده‌داری و نماز شب آخر شب را بیشتر از اوّل شب دوست دارم چون خدای تعالی فرموده: «و بالاسحارهم یستغفرون».
و در همان كتاب است كه ابن مردویه از ابن عمر از رسول خدا ـ صلّی الله علیه و آله ـ روایت كرده كه در پاسخ كسی كه از معنای جمله «و بالاسحارهم یستغفرون» پرسید، فرمود: یعنی نماز می‌خوانند.
ـ مؤلف: شاید تفسیر استغفار به نماز از این جهت است كه استغفار جزئی از نماز شب یعنی نماز وتر است، همچنان كه در آیه‌: «و قرآن الفجران قرآن الفجر كان مشهوداً»[4] منظور از قرآن فجر همان نماز است.[5]

---

[1] . مرحوم طبرسی در مجمع البیان به این حدیث اشاره كرده است (ج 9، ص 155) در تفسیر صافی نیز حدیث از كافی به این صورت نقل شده است: «كانوا اقل اللیالی یفوتهم لا یقومون فیها» (تفسیر صافی ذیل آیه‌ی مورد بحث).
[2] . در المنثور، ج 6، ص 113.
[3] . نمونه ج 22، ص 321 ـ 322 ـ 323.
[4] . اسری / 78.
[5] . المیزان. ج 18 ص 586.

دعوت رسول الله ـ صلّی الله علیه و آله ـ به نماز شب

 ومن اللیل فتهجّد به نافلهً لك عسی ان یبعثك ربّك مقاماً محموداً.
خداوند متعال به پیامبرش می‌فرماید: پاسی از شب را از خواب برخیز و قرآن (و نماز) بخوان، این یك وظیفه‌ اضافی برای توست تا پروردگارت تو را به مقامی در خور ستایش برانگیزد.« اسراء ، 79»

 

بعد از ذكر نمازهای فریضه‌ پنج‌گانه این چنین اضافه می‌كند پاسی از شب را از خواب برخیز و قرآن بخوان «و من اللیل فتهجد به».[1]
مفسران معروف اسلامی این تعبیر را اشاره به نافله‌ شب كه در فضیلت آن روایات بی‌شماری وارد شده است دانسته‌اند، هر چند آیه صراحت در این مسأله ندارد ولی با قرائن مختلفی كه در دست است این تفسیر روشن به نظر می‌رسد.
سپس می‌گوید: این یك برنامه‌ اضافی است، ‌علاوه بر نمازهای فریضه برای تو (نافله لك)
بسیاری این جمله را دلیل بر آن دانسته‌اند كه نماز شب بر پیامبر ـ صلّی الله علیه و آله ـ واجب بوده است، زیرا (نافله) به معنی (زیاده) است، اشاره به اینكه این فریضه اضافی مربوط به تو است.
اسرار و آثار نماز شب
1ـ نماز شب یك عبادت بزرگ روحانی
غوغای زندگی روزانه از جهات مختلف، توجه انسان را به خود جلب می‌كند و فكر آدمی را به وادی‌های گوناگون می‌كشاند، به طوری كه جمعیت خاطر و حضور قلب كامل در آن بسیار مشكل است، اما در دل شب و به هنگام سحر و فرو نشستن غوغای زندگی مادی و آرامش روح و جسم انسان در پرتو مقداری خواب، حالت توجه و نشاط خاصی به انسان دست می‌دهد كه بی‌نظیر است.
آری در این محیط آرام و دور از هرگونه ریا و تظاهر و خودنمایی و توأم با حضور قلب، توجهی به انسان دست می‌دهد كه فوق العاده روح پرور و تكامل آفرین است.
به همین دلیل دوستان خدا همیشه از عبادتهای آخر شب برای تصفیه‌ روح و حیات قلب و تقویت اراده و تكمیل اخلاص نیرو می‌گرفته‌اند.
در آغاز اسلام نیز پیامبر ـ صلّی الله علیه و آله ـ با استفاده از همین برنامه‌ روحانی مسلمانان را پرورش داد و شخصیت آنها را آن قدر بالا برد كه گویی آن انسان سابق نیستند، یعنی از آنها انسانهای تازه‌ای آفرید مصمم، شجاع، با ایمان، پاك و با اخلاص و شاید مقام محمود كه در آیات فوق به عنوان نتیجه‌ نافله شب آمده است اشاره به همین حقیقت نیز باشد.
بررسی روایاتی كه در منابع اسلام در فضیلت نماز شب وارد شده نیز روشن‌گر همین حقیقت است؛ به عنوان نمونه:
1ـ پیغمبر اكرم ـ صلّی الله علیه و آله ـ می‌فرماید:
خیركم من اطاب الكلام و اطعم الّطعام و صلَّی باللیل و الناس نیام.
بهترین شما كسانی هستند كه در سخن گفتن مؤدبند گرسنگان را سیر می‌كنند و در شب در آن هنگام كه مردم خوابند نماز می‌خوانند.[2]
2ـ امیر مؤمنان علی ـ علیه السّلام ـ می‌فرماید:
قیام اللیل مصحّحه للبدن و مرضاه للّرب عزّوجلّ و تعرّض للرّحمه و تمسك باخلاق النبیّین.
قیام شب موجب صحت جسم و خشنودی پروردگار و در معرض رحمت او قرار گرفتن و تمسك به اخلاق پیامبران است.[3]
3ـ امام صادق ـ علیه السّلام ـ به یكی از یارانش فرمود:
لاتدع قیام اللّیل فانّ المغبون من حرم قیام اللّیل.
دست از قیام شب برمدار، مغبون كسی است كه از قیام و عبادت شب محروم گردد.[4]
4ـ رسول خدا ـ صلّی الله علیه و آله ـ می‌فرماید:
من صلّی باللّیل حسن وجهه بالّنهار.
كسی كه نماز شب بخواند صورت (و سیرتش) در روز نیكو خواهد بود.[5]
حتی در بعضی از روایات می‌خوانیم كه این عبادت به قدری اهمیت دارد كه جز پاكان و نیكان موفق به آن نمی‌شوند.
ساده‌ترین صورت آداب نماز شب
البته نماز شب آداب فراوانی دارد ولی بد نیست ساده‌ترین صورت آن را در اینجا بیاوریم تا عاشقان این عمل روحانی بتوانند بهره‌ بیشتر گیرند، نماز شب به طور كاملاً ساده یازده ركعت است كه به ترتیب ذیل به سه بخش تقسیم می‌شود.
الف ـ چهار نماز دو ركعتی كه مجموعاً هشت ركعت می‌شود و نامش نافله شب است.
ب ـ یك نماز دو ركعتی كه نامش نافله‌ (شفع) است.
ج ـ نماز یك ركعتی كه نامش نافله‌ (وتر) است و طرز انجام این نمازها درست همانند نماز صبح می‌باشد، ولی اذان و اقامه ندارند و قنوت وتر را هر چه طولانی‌تر كنند بهتر است.[6]

---

[1] . «تهجد» از ماده‌ی «هجود» در اصل ـ چنانكه راغب در مفردات می‌گوید به معنی خواب است، ولی هنگامی كه به باب تفعل می‌رود معنی از بین بردن خواب و انتقال به حالت بیداری آمده است، ضمیر در «تهجد به» به قرآن برمی‌گردد یعنی قسمتی از شب را بیدار باش و قرآن بخوان، ولی این كلمه بعداً در لسان اهل شرع به معنی نماز شب به كار رفته است و متهجد به كسی می‌گویند كه نماز شب می‌خواند. [2] . بحارالانوار، ج87، ص142 تا 148. [3] . بحارالانوار، ج87، ص142 تا 148. [4] . بحارالانوار، ج87، ص142 تا 148. [5] . بحارالانوار، ج87، ص142 تا 148. [6] . جمعی از فقهاء احتیاط كرده‌اند كه در نماز شفع قنوت نخوانند و یا به قصد رجاء بخوانند.

چرا برای نماز شب بیدار نمی شویم؟

ما برای اوقات خواب خود افسوس می خوریم که چرا برای نماز شب بیدار نمی شویم، در صورتی که اوقات بیداری را به غفلت می گذرانیم! زیرا اگر در بیداری به توجه و بندگی مشغول بودیم، توفیق بیداری شب را نیز برای تهجد و خواندن نافله ی شب و تلاوت قرآن پیدا می کردیم.(آیت الله بهجت)

بزرگترین صدمه در بندگی خدا

بزرگ‌ترین صدمه ای که در زمینه بندگی خدا ممکن است بخوریم، غفلت از یاد خداست، یاد خداوند وبالتبع برای او کار کردن (اخلاص) وسوسه های نفس وشیطان را از انسان دور می کند و در طی مسیر به سوی کمال ما را یاری می رساند.

شیطان هم به دنبال این است که غفلت را اهرمی برای القاء وساوس خود کند.

از امام صادق علیه السلام روایت داریم :

« قَالَ إِبْلِیسُ خَمْسَةُ أَشْیَاءَ لَیْسَ لِی‏ فِیهِنَ‏ حِیلَةٌ وَ سَائِرُ النَّاسِ فِی قَبْضَتِی مَنِ اعْتَصَمَ بِاللَّهِ عَنْ نِیَّةٍ صَادِقَةٍ وَ اتَّكَلَ عَلَیْهِ فِی جَمِیعِ أُمُورِهِ وَ مَنْ كَثُرَ تَسْبِیحُهُ فِی لَیْلِهِ وَ نَهَارِهِ وَ مَنْ رَضِیَ لِأَخِیهِ الْمُۆْمِنِ بِمَا یَرْضَاهُ لِنَفْسِهِ وَ مَنْ لَمْ یَجْزَعْ عَلَى الْمُصِیبَةِ حِینَ تُصِیبُهُ وَ مَنْ رَضِیَ بِمَا قَسَمَ اللَّهُ لَهُ وَ لَمْ یَهْتَمَّ لِرِزْقِهِ.»(الخصال/ج‏1/ 285 ) ؛

ادامه نوشته

نماز شب در شب قدر گامي بلند تا مقام محمود

نماز زيباترين و كامل ترين شكل عبادت و پرستش است. نماز ذكر كاملي است كه خداوند بارها از بندگان خويش خواسته تا ذكر كثير و بسيار داشته باشند. نماز دربردارنده كلمات قرآني، حركات و سكنات بندگي، نمايش اوج خضوع، خشوع، تضرع، ابتهال، استغفار، دعا، توبه و همه اعمال صالحي است كه بنده مي تواند در پيشگاه پروردگار و معبود خويش داشته باشد.
دراين ميان برخي از شرايط زماني و مكاني به اين عمل، ويژگي هاي برتر مي بخشد، چنان كه مساجد و از همه مهم تر مساجد چهارگانه و اوقات پنج گانه، به ويژه شب، سحرگاهان و شب قدر درماه رمضان، از اشرف مكان ها و زمان ها براي انجام اين عمل عبادي است. نماز شب در شب قدر، مهم ترين عمل عبادي است كه اگر با تمام خصوصيات آن انجام گيرد، اميد است نمازگزار درمقام محمود قرارگيرد.
نويسنده در اين مطلب با مراجعه به آموزه هاي اسلامي بر آن است تا جايگاه نمازشب را در رسيدن انسان به مقامات و كمالات الهي تبيين كند.
جايگاه شب در زندگي بشر
شب، فاصله زماني غروب خورشيد تا طلوع فجر است. (المصباح، ج1-2، ص561 «الليل») از نظر آموزه هاي وحياني قرآن، شب يكي از آيات بسيار مهم الهي است كه ارزش تفكر براي خداشناسي و هستي شناسي را داراست و در چنان جايگاه ارزشي است كه خداوند به اين آيت و نشانه خويش سوگند مي خورد تا عظمت شب درك شود. (انشقاق، آيه 16، تكوير، آيه 17؛ مجمع البيان، ج10-9، ص 677؛ الكشاف، ج4، ص711)

ادامه نوشته

زمان دقیق صدقه دادن خداوند متعال

رسول خدا(صلی الله علیه و آله) می فرماید: «سحرخیزی مبارک است و همه نعمت‌ها به ویژه روزی را می افزاید». 

سحرخیزی از جمله اموری است که از گذشتگان در هر فرهنگ و زبانی بر آن تأکید شده است و آثار و فواید فراوانی برای آن نام برده شده است. این امر چه در میان عالمان علوم تجربی، چه عرفا و دانشمندان علوم اسلامی امری شایع بوده است و به طور کلی اگر زندگی افراد موفق در طول تاریخ مورد بررسی قرار گیرد افرادی سحرخیز بوده و از وقت صبحگاهی خود به خوبی استفاده می‌نمودند. در دین اسلام نیز توسط بزرگان دین بر این امر تأکید فراوان شده است.

در این مجال به بررسی فواید سحرخیزی پرداخته شده و مزایای آن بیان می‌گردد. 

جایگاه سحرخیزی در روایات:

جست و جو در منابع روایی، احادیث فراوانی را در این زمینه هویدا خواهد داشت که در آن‌ها به فواید سحرخیزی اشاره گردیده است.

رسول خدا(صلی الله علیه و آله) می فرماید: «سحرخیزی مبارک است و همه نعمت‌ها به ویژه روزی را می افزاید». 

ادامه نوشته

قرار ملاقات شبانه با ذکر جزییات

حقیقت این است که خداوند متعال دنبال بهانه است تا بنده های خویش را در بهشت جای دهد و خیر دنیا و آخرت را نصیب شان کند. آیا باورش برای شما سخت است؟ با ما همراه باشید تا مشهورترین عبادت در سختی را برای شما تبیین کنیم تا به این موضوع ایمان آوردید. موضوعِ رحمان و رحیم بودن خداوند متعال. با ما با این بحث جذاب همراه باشید.

در میان نوافل، «نماز شب‏» جایگاه خاصى دارد و تاكید فراوانى كه‏ در آیات قرآن و احادیث درباره آنست، به مراتب بیش از نمازهاى دیگر مستحب است و به همین جهت، اولیاء خدا بر آن مداومت و مواظبت‏ داشتند و به تهجد و عبادت نیمه شب مى‏پرداختند. تا آنجا كه نماز شب‏ را خداوند، بر بنده محبوبش حضرت محمد (صلی الله علیه وآله) واجب ساخته و چنین فرمان داده بود:

«و من اللیل فتهجد به نافلة لك‏».

بخشى از شب را بعنوان نافله به تهجد بپرداز و سحر خیزى كن.

ادامه نوشته

با خدایت هم‌صدا شو!

شب ‌هنگام، زمانی که همگان در خواب فرورفته و روح خویش را رها ساخته‌اند، بهترین وقت است برای پیش افتادن از دیگران، زمانی برای دیدار یار و صحبت با او. زمانی که شاید بیش از سایر زمان‌ها نگاهش با تو باشد. زیرا می‌داند تو از خوابت و از آرامش ظاهری‌ات بریده‌ای و به امید دست نوازشی روی به سویش آورده‌ای. بی‌شک او بیش از تو چشم به راهت بوده است.

و قرآن، کتاب نور و هدایت و رحمتش بهترین راه است برای تجدید پیمان. برای با او بودن و برای از او خواندن. دیگر لازم نیست بیندیشی که چه بگویی و چگونه بخوانی. او خود گفته است و تو مشق عشق می‌کنی. امید است قبول افتد.

هم‌صدا با اولیا

سکوت شب، فرصتی بود برای جلب قلوب و تضییع جنود. سکوتی که با صوت زیبای رسول (صلوات الله علیه) شکسته می‌شد و دل‌ها را به خود جلب می‌کرد. رسول رحمت (صلوات الله علیه) بر طبق فرمان حضرت حق، شب‌ها به پاخاسته و مشغول راز و نیاز می‌شدند و از حضرتش استمداد می‌طلبیدند:

ادامه نوشته

همه چیز در سَهَر است!

تهجد و شب زنده داری از جمله امور اخلاقی و عبادی است که مورد توصیه فراوان در دین اسلام قرار گرفته است. این عمل عبادی که سبب صفای روحی و طراوات جان انسان می شود از جمله مهم ترین آداب اخلاقی در سیر و سلوک الهی است که می تواند نقش عظیمی را در تحقق صفای باطنی آدمی ایفا نماید.

سَهَر در سحر!

شب زنده داری و تهجّد در اصطلاح اهل معنا « سَهَر» نامیده می شود که به معنای بیداری شب است که حداقل یک ساعت قبل از اذان صبح بیدار شده و به عبادت بپردازد. قرآن کریم به صورت موکدّی بر این امر توصیه می فرمائید: «وَمِنَ اللَّیْلِ فَتَهَجَّدْ بِهِ نَافِلَةً لَّكَ عَسَى أَن یَبْعَثَكَ رَبُّكَ مَقَامًا مَّحْمُودًا ؛

(ای پیامبر) پاره ای از شب را به تهجّد و نماز شب صرف کن که نافله ای خاص تو است باشد که خدایت تو را به مقام محمود مبعوث گرداند.» (اسراء / 79) بنابراین از جمله نوافلی که بسیار بر انجام آن تأکید شده است نماز شب است که بایستی انسان شب را به تهجّد و نماز شب بگذراند. از امام صادق (علیه السلام) نقل است که «نماز شب موجب رضایت پروردگار و محبت ملائکه و سنّت انبیاء و نور معرفت و اصل ایمان و راحتی بدن و کراهت و ناخشنودی شیطان و سلاح بر دشمنان و موجب اجابت دعا و قبولی اعمال و برکت در رزق و شفیع بین انسان و ملک الموت و چراغ قبر انسان و فرش در زیر انسان در قبر و جواب منکر و نکیر و مونس و زائر انسان در قبر تا روز قیامت است.»

ادامه نوشته

اهمیتی که قرآن برای تهجد قائل است!

عزّت و شرف مۆمن، در نماز شب است. وجود مبارک پیغمبر (صلّی الله علیه و آله و سلّم) به حضرت امیر(علیه السلام) بسیار به خواندن نماز شب سفارش کرده است: «و علیک بصلاة اللیل و علیک بصلاة اللیل و علیک بصلاة اللیل» همین تکرار، خود نشان دهنده اهمیت نماز شب است. 

عظمت شب بیداری

در عظمت و اهمیّت تهجّد(1) و شب بیداری همین بس که خداوند متعال، آیاتی چند از کلام الله مجید را به آن اختصاص داده است. دسته ای از این آیات از این قرارند:

1.«وَ مِنَ الَّیْلِ فَتَهَجَّدْ بِهِ نَافِلَةً لَّكَ عَسَی أَن یَبْعَثَكَ رَبُّكَ مَقَاماً مَّحمُوداً»(2) و پاسى از شب را بیدار باش و تهجّد و عبادت كن، و این وظیفه‏اى افزون براى توست، باشد كه پروردگارت تو را به مقامى محمود و پسندیده برانگیزد.

2.در سوره مباركه «مزّمل» بلافاصله بعد از «بسم الله الرّحمن الرّحیم» آمده است : «یَا أَیُّهَا الْمُزَّمِّلُ» «قُمِ اللَّیْلَ إِلَّا قَلِیلاً» «نِصْفَهُ أَوِ انقُصْ مِنْهُ قَلِیلاً » (3): اى كسى كه خود را به جامه‏ات پیچیده‏اى (یا اى كسى كه بردارنده بار گران «نبوّت و پیغمبرى» هستى(؛ در همه شب (براى عبادت و بندگى از جاى) برخیز؛ مگر اندكى (از شب) را كه آن نصف و نیمه شب است، یا از آن نصف اندكى را كم كن (كه آن ثلث یک شب باشد).

ادامه نوشته

نقش اثر گذار خلوت شب در رشد معنوی و کمال

امام صادق(علیه السلام) می فرماید: پاداش هر کار شایسته ای در قرآن کریم بیان شده است غیر از نماز شب که آنقدر ارزش آن در درگاه الهی والا است که خداوند پاداش آن را بیان ننموده و فرموده : «هیج کس نمی داند چه چیز. »

همه ما معتقدیم که انسان علاوه بر نیازهای جسمی و طبیعی دارای نیازهای روحی و معنوی هم هست. به تعبیر دیگر انسانیت ما  تنها از بدن تشکیل نشده است بلکه دارای یک بعد دیگر روحی نیز می باشد. اتفاقا این جنبه از وجود ماست که تفاوت ما را به حیوانات آشکار می کند و در این بخش است که مسیر انسانی از راه حیوانی جدا می شود. پس در واقع اساس انسانیت ما به  همین جنبه است این باور ما است که آن را از اصول و مبانی اسلامی اخذ کرده ایم. 

حال بیاییم و نگاهی به کارهای روزانه خود بیفکنیم و ببینیم که چه اندازه برای جنبه طبیعی خود وقت صرف می کنیم و چه اندازه را به بعد روحی و معنوی خود اختصاص می دهیم.

ادامه نوشته

رابطه محکم نماز شب و افزایش روزی

انسان در این دنیا همواره با حوادث تلخ وشیرینی دست و پنجه نرم می کند که هریک به نوبه خود می تواند فراز و نشیب های فراوانی را در جاده ی زندگی پیش روی او قرار دهد.

در این میان آنچه نمی توان نادیده گرفت آن است که آدمی  با توجّه به ساختاری  که دارد در برخورد با این حوادث به تنهایی نمی تواند آرامش و ثبات  روحی  خود را حفظ نماید، و لذا ما می بینیم که بسیاری از انسان ها در پیچ و خم زندگی،  خود را آسیب پذیر نشان داده و پس از مدتی ضربه های بسیار سنگین و طاقت فرسایی را از نظر روانی متحمل می شوند،که این امر به قدری  واضح و روشن است که هر گاه به نوای دل آنها گوش جان فرا دهیم، خستگی روحی و فرسودگی باطنی را به خوبی در وجودشان احساس خواهیم کرد.

ادامه نوشته

برخی از برکات نماز شب

1ـ پیغمبر اكرم ـ صلّی الله علیه و آله ـ می‌فرماید: 

خیركم من اطاب الكلام و اطعم الّطعام و صلَّی باللیل و الناس نیام.

بهترین شما كسانی هستند كه در سخن گفتن مؤدبند گرسنگان را سیر می‌كنند و در شب در آن هنگام كه مردم خوابند نماز می‌خوانند.[1]

2ـ امیر مؤمنان علی ـ علیه السّلام ـ می‌فرماید:

قیام اللیل مصحّحة للبدن و مرضاة للّرب عزّوجلّ و تعرّض للرّحمة و تمسك باخلاق النبیّین.؛ قیام شب موجب صحت جسم و خشنودی پروردگار و در معرض رحمت او قرار گرفتن و تمسك به اخلاق پیامبران است.[2]

3ـ امام صادق ـ علیه السّلام ـ به یكی از یارانش فرمود:

لاتدع قیام اللّیل فانّ المغبون من حرم قیام اللّیل ؛ دست از قیام شب برمدار، مغبون كسی است كه از قیام و عبادت شب محروم گردد.[3]

4ـ رسول خدا ـ صلّی الله علیه و آله ـ می‌فرماید:

من صلّی باللّیل حسن وجهه بالّنهار.

كسی كه نماز شب بخواند صورت (و سیرتش) در روز نیكو خواهد بود.[4]

و البته باید توجه داشت که اگر طالب خیرات نماز شب هستیم باید بر اعمال خود مواظبت کنیم کسی که تمام روز مشغول الواتی دید زدن ناموس مردم مزاحمت ،غیبت و ...معلوم است که شب موفق نخواهد شد نماز شب بخواند نماز شب هم برای خود مقدماتی دارد .

پی نوشت ها :

 [1] . بحارالانوار، ج87، ص142 تا 148.

[2] . بحارالانوار، ج87، ص142 تا 148.

[3] . بحارالانوار، ج87، ص142 تا 148.

[4] . بحارالانوار، ج87، ص142 تا 148.

مواد لازم برای اقامه نماز شب!

نمی دانم شما هم از کسانی هستید که در دلشان آرزوی اقامه نماز شب دارند اما ذره ای توفیق ندارند

 هر شب عزم می کنند که این شب را حتما بیدار شوند و نماز شبی جانانه بر پا دارند ، اما صبحگاه که در آستانه طلوع آفتاب با عجله تمام نماز واجب خود را بر پا می دارند تازه یاد قول و قرار هزار باره دیشبشان می شوند و افسوس می خورند ، آهی جانسوز از اعماق جان می کشند و در دل با خدا می گویند خدایا چرا توفیق نماز شب را به من نمی دهی ؟

نداشتن باور

گاهی انسان براساس باور نادرست، فعّالیت خود را آغاز می‌کند و موفّق نمی‌شود. شکست در این مرحله سبب می‌شود که در باور خویش تردید کند، شکست‌های دیگری که پس از شکست اوّل رخ می‌دهد، باور را از میان برمی‌دارد، در این مرحله شخص گرچه تصوّر درستی از سود و یا زیان دارد امّا نمی‌تواند آن‌را تصدیق کند و به آن باور ندارد. در نتیجه از آموزه‌های عقل و شرع روی می‌گرداند. برای نمونه همین نماز سبی که عرض کردیم کیست که  از برکاتِ نمازِ شب و شب‌زنده‌داری آگاه نباشد؟. امّا چرا بسیاری به این مهّم موفَق نمی‌شوند؟ یکی از عوامل محرومیت از برکات سحر، بی‌توفیقی‌های پی‌درپی است.  

ادامه نوشته

نرم افزار نماز شب

این ابزار به صورت مختصر و مفید به تمام نکات مربوط به نماز شب پرداخته است.
امکانات نرم افزار نماز شب به شرح زیر می باشد :
کیفت نماز شب
ساده ترین راه خواندن نماز شب
احکام نماز شب
وقت نماز شب
فوائد و فضایل نماز شب
پرسش و پاسخ
نماز شب در قرآن
نماز شب در احادیث

دانلود نرم افزار نماز شب (3.08 MB)

منبع : تبیان

نماز شب در روایات

قَالَ الصَّادِقُ عليه السلام : عَلَيْكُمْ بِصَلَاةِ اللَّيْلِ فَإِنَّهَا سُنَّةُ نَبِيِّكُمْ وَ أَدَبُ الصَّالِحِينَ قَبْلَكُمْ وَ مَطْرَدَةُ الدَّاءِ عَنْ أَجْسَادِكُمْ‏.
امام صادق عليه السلام فرمود: شما را به نماز شب سفارش مي‌كنم كه آن سنت پيامبر شما و طريقه و شيوه صالحان و نيكوكاران پيش از شما و برطرف كننده درد و ناخوشي از تن هاي شماست.

 (من لا يحضره الفقيه، ج‏1، ص472)    

قَالَ الصَّادِقَ عليه السلام : ‏ثَلَاثَةٌ هُنَّ فَخْرُ الْمُؤْمِنِ وَ زِينَةٌ فِي الدُّنْيَا وَ الْآخِرَةِ الصَّلَاةُ فِي آخِرِ اللَّيْلِ وَ يَأْسُهُ مِمَّا فِي أَيْدِي النَّاسِ وَ وَلَايَةُ الْإِمَامِ مِنْ آلِ مُحَمَّدٍ ص.
امام صادق عليه السلام فرمود: سه چيز افتخار مومن و زينت او در دنيا و آخرت است، و آنها خواندن نماز شب، طمع نداشتن به اموال مردم و قبول ولايت امامي از آل محمد عليه السلام است.

(بحار الأنوار، ج‏84 ص 140)    

قَالَ الصادق عليه السلام : صَلَاةُ الْمُؤْمِنِ بِاللَّيْلِ تَذْهَبُ بِمَا عَمِلَ مِنْ ذَنْبٍ بِالنَّهَارِ.
امام صادق عليه السلام فرمود: نماز شب مؤمن گناهان روزش را محو مي‏كند.

 (الكافي (ط ـ الاسلاميه)، ج ‏3، ص 266؛ من لايحضره الفقيه، ج 1، ص473)    

بیانی راه گشا از آیة الله بهجت (ره) برای توفیق نماز شب

بعد از یک روز پر کار و خسته کننده به رختخواب رفتم تا استراحت کنم ... همین طور که طبق عادت شبانه، قبل از خواب اتفاقات روزانه را مرور می کردم، یادم افتاد که امروز از دوستی هدیه گرفتم ... بلند شدم و از کیفم کادو را برداشتم ... کادوی زیبایی داشت.. با دقت بازش کردم ... کتابی با تیتر و فهرست هایی وسوسه کننده برای خواندن کتاب....

گویی خواب از سرم پریده بود شروع کردم به خواندن کتاب. در کتاب از فواید نمازی نوشته بود که هم برای امروزم خوب بود هم برای فردایم، هم برای جسمم درمان بود هم برای روحم، هم به درد دنیایم می خورد هم به داد آخرتم می رسید. خیلی لذت بردم اما از آن سوی پُر از حسرت شدم که چرا تا کنون موفق نشده ام درست و حسابی نماز شب خوان شوم. بارها و بارها تصمیم گرفتم ولی باز هم ...

ادامه نوشته

آثار نماز شب از نگاه امام رضا(ع)

یکی از توفیقات بزرگی که خداوند نصیب برخی بندگان خود می کند ،توفیق خواندن نماز شب است و هرچه انسان در آن تاریکی شب با خلوص بیشتری به اقامه نماز و دیدار با معبود شتاب کند می تواند از برکات بیشتری برخوردار شود.

برای شخصی که بر نماز شب مداومت دارد و مراقب است تا هرشب به عشق الهی به اقامه نماز بپردازد امتیازات مادی و معنوی فراوانی در نظر گرفته شده است که از آن جمله به روایتی از امام رضا علیه السلام اشاره می شود:

امام رضا(ع): بر نماز شب و تهجّد، مراقبت و مداومت کنید؛ زیرا که نماز شب، احترام به ساحت اقدس پروردگار است؛ آن موجب افزایش روزی می‌گردد و چهره‌ها را زیبا می‌سازد و رزق آن روز را ضمانت می‌کند. و در نماز وتر خود، درنگ و وقوف بسیار کنید؛ زیرا که درحدیث آمده است که: هر کس در نماز وتر خود، درنگ کند، وقوف و درنگ او در محشر و روز قیامت، اندک خواهد گشت./ « 1- کتاب فقه الرضا(ع)/2- نشان از بی نشان‌ها، ص 427»

ماجرای نماز شب آیت الله بهاءالدینی

آن شب را نخوابیدم. ایشان بعد از نیمه شب بلند شد. می‌دانستیم که چای باید کنارشان باشد، چایشان آماده بود. قبل از وضو، بلند شدند، نشستند مدتی در عالم خودشان بودند و داشتند نگاه می‌کردند، بعد رفتند وضو گرفتند و آمدند و نماز شب مختصری خواندند.

 

حجت الاسلام والمسلمین صدیقی خطیب محبوب جمع‌های مذهبی و امام جمعه موقت تهران که توفیق درک شاگردی آیت الله سیدرضا بهاءالدینی را دارد.

به مناسبت پانزدهمین سالگرد رحلت عارف پارسا، در گفتگویی خواندنی در مجله پاسدار اسلام صحبتهایی شنیدنی و نکاتی جالب درخصوص آیت الله سیدرضا بهاءالدینی، مطرح کرده و دریچه‌های جدیدی را در شناخت این بزرگوار به روی مخاطب گشوده است که در ادامه بخش‏هایی از آن تقدیم می شود:

 

از چه زمانی با آیت الله بهاءالدینی آشنا شدید؟

 

خیلی دقیق یادم نیست. من بچه طلبه بودم در یک مجلسی که ایشان بودند، روضه خواندم و آقای بهاءالدینی خیلی مرا تحویل گرفت.

ادامه نوشته

عوامل سلب توفیق نماز صبح و نماز شب چیست؟

امروز هم مثل روزای پیش نماز صبحم قضا شد در صورتی که ساعتم را برای پیش از اذان تنظیم کرده بودم که مثلا برای نماز شب بیدار شوم هر وقت انسان های با ایمان و مؤمن رو میبینم که چقدر به نمازهای واجب و مستحب اهمیت میدن با خودم عهد میکنم هرگز نگذارم نمازم قضا بشه و وقتی از فضایل و برکات نماز شب میشنوم مدهوش میشم با خودم میگم تا کی خواب و تن پروری؟ از امشب نماز شب رو شروع میکنم و هرگز ترکش نمیکنم با انگیزه دو چندان ساعت رو تنظیم میکنم و میخوابم با ذکر و قول و قرار با خدا به رختخواب میرم هنوز چیزی نگذشته که ساعت زنگ میزنه اه چقدر زود گذشت چشمامو نیمه باز میکنم و ساعتو برای چند دقیقه بعد تنظیم میکنم وای که دل کندن از این خواب شیرین چقدر سخته با خودم میگم حالا امشب خیلی خستم همون نماز صبحمو بخونم هنر کردم. وقتی چشمامو باز میکنم میبینم  نماز صبحم نیز قضا شده و الان مدتهاست این شده برنامه من تا جایی که خودمو به فراموشی میزنم که ساعتم رو حتی برای نماز صبح تنظیم کنم و یا از خانواده بخام که بیدارم کنند بارها با خودم فکر کردم که چرا من که هم اهمیت نماز رو میدونم هم فضیلت و برکاتش رو و هم از ته دل تصمیم میگیرم چی میشه هرگز موفق نشده ام؟!

ادامه نوشته

عبادت شبانه پا برجاتر است

عبادت در شب،‌ به ویژه در سحرگاهان و نزدیک طلوع فجر،‌ اثر فوق‌العاده ای در صفای روح،‌ تهذیب نفوس،‌ تربیت معنوی انسان،‌ پاکی قلب و بیداری دل،‌ تقویت ایمان و اراده،‌ تحکیم پایه‌های تقوی در دل و جان انسان دارد که حتی با یک مرتبه آزمایش،‌ انسان آثار آن را به روشنی در خود احساس می‌کند.

 

---

 

امام صادق(ع) در روایتی می‌فرمایند :‌ سه چیز از عنایان مخصوص الهی است:‌ عبادت شبانه،‌  افطار دادن به روزه داران و ملاقات برادران مسلمان.همچنین در جای دیگری می‌فرمایند : نماز شب گناهان روز را از بین می‌برد.

حقیقت و فواید و اهمیت شب چیست؟

خداوند شب و روز را خلق کرد تا مردم در روز به تلاش برای معاش خود بپردازند و شب را زمانی برای استراحت و تجدید قوای بدن قرار داد. آمد و شد (اختلاف) شب و روز باعث به وجود آمدن سال و ماه می‌شود و این اختلاف حکمت آمیز فضای مناسبی برای زندگی حیوانات و گیاهان و انسان ایجاد می‌کند آفرینش شب و روز از آیات و نشانه‌های الهی است که در هر کدام آن‌ها رمز و رازی نهفته است.

ادامه نوشته

قضای نماز شب و اهمیت آن

امام رضا (علیه السلام) در پاسخ کسی که سۆال کرده بود نماز مستحبی نخوانده ام اگر بخواهم قضاء کنم چه وقت قضاء کنم ؟ نوشتند:”‌‌ هر ساعت از روز یا شب که خواستید.”‌

 

 

 

در دنیا چیزهای کمیاب قیمتی تر و گران بها تر هستند ، و معمولا سخت تر به دست می آیند ، مثلا برای به دست آوردن فلز طلا عمیق ترین معدن ها را حفر میکنند و جستجوهای فراوانی انجام می دهند، و الماس که یک شئ خیلی گران قیمت است در فشار و حرارت بسیار بالایی تشکیل می‌شود، یعنی یک فشار فوق تصور را تحمل می کند و ارزش می یابد .

ادامه نوشته