ركوع
يكى از اركان نماز ركوع است كه با كم و زياد شدن آن، خواه عمدى يا سهوى، نماز باطل مىشود. كلمه ركعت كه در شمارش بخشهاى نماز بكار مىرود از همين واژه ركوع است. قبيله بنىثقيف از پيامبراكرم درخواست كردند، در نماز ركوع و سجود نداشته باشند و مىگفتند: خم شدن براى ما عار است. آيه نازل شد: «وَ اِذا قيلَ لَهُمْ ارْكَعُوا لا يَرْكَعُونَ»(۱) هرگاه فرمان ركوع به آنان داده شود ركوع نمىكنند.(۲)
ديگران در برابر انسانهايى مثل خود خم مىشوند و تعظيم مىكنند، امّا شما تنها در برابر خالق خود خم شويد و تعظيم كنيد.
وقتى آيه «فَسَبِّحْ بِاسْمِ رَبِّك الْعَظيمِ»(۳) نازل شد، پيامبر دستور دادند در ركوع خداوند را تعظيم كنيد و اين ذكر را در ركوع بگوييد: «سُبْحانَ رَبِّىَ الْعَظيمِ وَ بِحَمْدِهِ»(۴) در روايات مىخوانيم: ركوع نشانه ادب است و سجود نشانه قرب به خدا، و تا ادب را خوب انجام ندهيد آماده قرب نمىشويد.(۵)
ركوع، راهى براى توبه و استغفار و عذرخواهى به درگاه خداوند است: «فَاسْتَغْفَرَ رَبَّهُ وَ خَرَّ راكِعاً وَ اَنابَ»(۶)
۱) سوره مرسلات، آيه 48.
۲) بحار، ج 85، ص 100.
۳) سوره واقعه، آيه 74.
۴) جامع الاحاديث، ج 2، ص 922.
۵) بحار، ج 85، ص 108.
۶) سوره، ص، آيه 24.